Ali Ziad Ali, Stratejik ve uluslararası ilişkiler uzmanı.

Ülkenin kuzey ve doğu kısımlarında artış gösteren son zamanlardaki terör tehditlerinin doğasını anlamak IŞİD’e karşı savaşta son derece önemlidir. Güvenlik güçleri tarafından IŞİD’e karşı kazanılan askeri zaferlerle ulaşılan kazanımlara tehdit olma potansiyeline sahip olduğu müddetçe bunu anlamanın da önemi artmaktadır.  Temel stratejik prensipleri temel alarak güvenlik tehditleri ve yolları şu fikre dayanır: “Bir terörist olgu o anki haliyle devam edemez. Ya evrim geçirerek değişmeli ya da zayıflayıp kaybolmalıdır.” Bu makale terörle mücadele çabalarını güçlendirecek yollar arayacaktır. Fakat asıl problem Irak’ta terörle mücadele ederken etkili yaklaşımlar ve aletler edinmede yatıyor. Günümüz güvenlik durumunun önceki çağdan daha farklı olduğu gerçeğini aklımızdan çıkartmadan terörist tehditlerin doğasına, onları önlemeye ve ortadan kaldırmak için gerekliliklere odaklanmalıyız. Eninde sonunda,  zorunlu hale gelen güvenlik ve de yeni ve detaylı stratejik bir vizyon, muhtemel güvenlik tehditlerini önleme esasına dayanan çare ve cevapları gerekli kılar. Bu yüzden Irak güvenlik aparatları Irak’ın stratejik bölgelerine dağılmış terör hücreleri ile mücadele etmek için bazı aygıtlar edinmelidir. Bu aygıtlar aşağıda listelenmiştir:

  1. Tüm Coğrafi Alanda Askeri Kontrolü Hâkim Kılma

Bu aygıt şu fikirden yola çıkılarak oluşturuldu. Mevcut terörle mücadele aparatları tüm Irak genelinde askeri kontrolü hâkim kılarak terörizmle olan savaşını sonuca ulaştıracaktır.1Bu aygıt ulusal terörle mücadele önceliklerine IŞİD’in herhangi bir bölgeyi kontrol etmesini engelleyerek ulaşır. Ayrıca stratejik askeri doktrinlerin gelişimini kolaylaştırarak IŞİD ile doğrudan çarpışmalar sırasında askeri çabalara hız kazandırır.

  1. Hem Askeri Hem de Sivil İstihbarat Anlayışı Genişletmek

Bu aygıt, planlanmış herhangi bir terörist operasyonu, bir takım hedeflere bilgi toplayarak ulaşmayı ve istihbarat taktiklerini harekete geçirerek vazgeçirmeyi amaçlıyor.2Böylece terörist grupların tamamına profesyonel casusluk ağı vasıtasıyla ulaşarak bu terörist grupların hareketleri her zaman her yerde takip edilebilir ve gözlemlenebilir. İstihbarat oyunları stratejik bilgi toplamada, güvenlik boşluklarını kapatma ve hassas alanlara karşı sızma operasyonları gerçekleştirme, özellikle yüksek güvenlik değerine sahip yerlerde terörist gruplarla anlaşmazlık noktaları oluşturmada çok hayati bir rol üstlenir. Olası saldırılar ve planlamalar üzerine istihbarat toplama vasıtasıyla güvenlik taktikleri oluşturma, istihbaratın görevinin temelini oluşturur.3

  1. Terörist Propagandayla Mücadele

Medya, Irak’ta terörizmle mücadele aşamasında entelektüel vandalizim karşısında korunması gereken öncelikli alanlardan birisidir. Mevcut ulusal güvenlik çerçevesi Irak’ta terörizmin zorluklarına ve sonuçlarına karşı hızlı cevap verme gibi alışılmamış bir takım meseleleri ortaya çıkarttı. Bu aygıt, terörle mücadele vasıtasıyla bir takım taktiksel ve medya terkibine stratejik bir hız verdi.4Özellikle IŞİD’in çoğunlukla propagandaya dayanarak yayıldığı gerçeğini göz önüne alırsak,  tahrif etme ve ulusal güvenlik çevresini hedef alma gibi 2014 olaylarını da düşünecek olursak önemini daha rahat idrak edebiliriz. Aslına bakılırsa medya, terör tarafından ortaya çıkartılan tehditlere karşı güvenlik güçlerini teşvik eden ve harekete geçiren enstrümandı. Bu yüzden kalan terör hücrelerine engel olmak için bir karşı terör propagandasını edinmek gereklidir. Bu sayede terör propagandalarını tersine çevirmek mümkün olur.

  1. Etkili Kontrol ve Caydırıcılığı Yaymak

Şüphe yok ki Irak ulusal güvenliğinin karşılaştığı en büyük zorluklardan birisi de siber terör tehditleridir. IŞİD, dış dünya ile iletişime geçmek, fikirlerini yaymak ve hareketlerini dünyaya tanıtmak için dijital teknolojiyi kullanıyor.5Yani IŞİD’in aslında varlığının büyük bir kısmı da dijital dünyaya hitap ediyor. Bu yüzden güvenlik kurumları önemler alarak ve çeşitli aygıtları kullanarak IŞİD’in dijital varlığını zarar vermekten alıkoymalıdır. Bunu güvenlik kurumları siber savunma ve küresel istihbarat servisleri ile işbirliği içinde bilgi ve tecrübe intikali vasıtasıyla yapabilirler.6

  1. Bilişsel ve Entelektüel Farkındalığı Birleştirme

Bu aygıt terörizm olgusunu engellemek ve engelleyici entelektüel metotları uygulamaktan geçiyor. Gençler arasında radikal fikirleri ortadan kaldırmak için akılcı metotlar önemli bir yere sahiptir. Bu ayrıca entelektüel stratejinin başkalarını farklılıklarıyla birlikte kabullenme (algı yönetimi), evrensel kapsayıcılığa dayanarak tek bir sosyal ve entelektüel potada eritme fikrini de yaymaktadır. Bütün bunlar tabii ki devasa derecede hükümet desteğinin yanı sıra Iraklıların arasındaki dini ekstremizmi ve her türlü ideolojik boyutu ortadan kaldırmayı gerektiriyor.7

  1. Irak Özel ve Kamu Sektörünü Güçlendirme

Maddi ihtiyaçlar düzgün bir yaşamın tadını çıkartmak isteyen tüm bireyler için önemli birer motivasyon kaynağıdır. Kimi zaman kişiler başarıya ulaşmak için yasal olmayan yolları da takip edebilir. Politik şiddet alanında uzman pek çok kişi çatışmaların ortaya çıkış noktasının maddi ihtiyaçlar olduğunu iddia ediyor. Bu yüzden yükselen bireysel gelir ve temel ihtiyaçlarını tatmin etme hissiyatı bir insan topluluğunu dini ekstremizm ve terörizme yol almaktan alıkoyacak temel şeylerdir. Mezkûr kötü ihtimaller bu yüzden ekonomik gerileme dönemlerinde ortaya çıkar.8 Bu insanların topluluk yaşamına yabancılaşarak radikal fikirler edinmesi ve ardından şiddet ve teröre yönelmesine bir kanıt olabilir. Ülkedeki ekonomik durum hükümet destekli ekonomi politikalarının geliştirilmesiyle yeniden düzeltilebilir. Düzelmedeki artış sayesinde düşük yaşam standardına sahip kimselerin refah seviyesi artar. Sonuç olarak güvenlik güçleri terör gruplarının ideolojik çekim kuvvetlerinin azaldığını fark edecektir. Ayrıca toplumdan yeni militan ve taraftar devşirme oranı da büyük ölçüde düşecektir.

  1. Ulusal Kimlik İnşa Etme

Bu aygıtın temel öncülü, ulusal kimliği terörizm ve ekstremizm tehdidi karşısında etkili şekilde yayma düşüncesidir. Alt kimliklerden daha üstün bir ulusal hüviyet sahibi olmak, ilgili alt kimlikleri sınırlayacaktır. Alt kimlik sahiplerinin politize olmaları genellikte terörizm ve ekstremizmin temel kaynağı olarak düşünülür. Bu yüzden Irak hükümeti milliyetçiliği teşvik edecek işlevlerini arttırmalıdır. Bu sayede toplumla tüm sosyal etkileşimi sağlayan, kapsayıcı bir vatandaşlık için insanları etkileyen büyük bir güç meydana getirir.9 Bu durum en nihayetinde dini ve toplumsal bağlara zarar verecek de olsa çok güçlü bir ulusal hüviyetin ortaya çıkmasına yol açarak terörizmin ortadan kalkmasına sebebiyet verir.

Şu sonuca varmak mümkündür: IŞİD ulusal güvenliğe zarar vermek için çete usulü taktik ve stratejileri kullanmaya çalışıyor. Bunu özellikle belli başlı karışık coğrafi bölgelerde yapıyor. Böylece bu tarz terörist tehditleri belirlemek ve kalan terör hücrelerinin yok edilmesini desteklemek farklı gereksinimler doğuruyor. Geleneksel asker ve istihbaratın yanı sıra medya, siber savunma ve diğer aygıtlar arasında büyük ölçekli uyum ve işbirliği gerekiyor.

Ayrıca Irak ulusal güvenlik aparatlarına karşı potansiyel tehditleri belirlemek ve engellemek için kapsayıcı stratejik görüşler edinmek çok önemlidir. Özellikle Irak ve IŞİD arasında gelişen doğrudan veya dolaylı taktik karşılaşmalardan sonra bu tehditlere karşı kapsayıcı stratejilerin belirlenmesinin önemi daha da arttı. Bu metot için öncekilerden epeyce farklı aletleri tek bir alete dönüştürmek gerekecektir. Güvenlik kazanımlarını korumak ve istikrarı devam ettirmek için bu durumu korumak daha önemli hale gelecektir.


Kaynaklar:

[1]Hassan Saad Abdul Hamid, The role of Iraq’s security services in the fight against terrorism after 2003: Iraq’s Ministry of Defence- a case study; Ighterab Journal, Biladi Centre for Strategic Research and Studies, Baghdad, No. 1, 2016, p. 84.

[2]Bashir al Wundi, The Absence of Security, “The Role of Intelligence and Development in the Restoration of Security”, 1stedition, Dar Al-Safah for Printing and Publishing, Beirut, 2013, p. 61.

[3]Jassem Mohamed, European Intelligence “The inadequate treatment of the phenomenon of foreign fighters,” 1stedition, The Arab Office for Knowledge , Cairo, 2016, p. 165.

[4]Hamed Salem al Zaidi, Fighting Terrorism in Iraq -The New War, 1stedition, Dar al Jawahiri for Printing and Publishing, Baghdad, 2013, p. 76.

[5]Peter Singer, War by Remote Conrol -“The Role of Technology in Modern Warfare”, 1stedition, The Emirates Centre for Strategic Studies and Research, Abu Dhabi, 200, p. 286.

[6]Austin Ring, Future Wars of the 21st Century, 1stedition, Emirates Centre for Strategic Studies and Research, Abu Dhabi, 2014, p. 53.

[7]Hamza Hussein Obaid, Terrorism and Takfir – Ambiguities and Solutions, 1stedition, Dar al Islam for Culture, Baghdad, 2015, pp. 155-160.

[8]Naji Hussain Ali, The Iraqi Economy Between the Risks of Collapse and Sustainable Development, Iraqi Ministry of Planning, Department of Economic and Financial Policies, Baghdad, 2016, p. 22

[9]Hakem Salim al Rifai, The Role of Public Policies in Combating Terrorism, 1stedition, Dar es Salaam for Printing and Publishing, Cairo, 2015, p. 133.